Nazorg na het klieven van een tong-en/of lipriem

Het klieven van tong-en/of lipriem

Je ondervindt/ondervond problemen bij het geven van borstvoeding en er is goede uitleg gegeven door een lactatiekundige over het aanleggen van de baby en over effectief drinken. Er werd een strakke tong-en/of lipriem geconstateerd en er is besloten om de tong-en/of lipriem te laten knippen.

Belangrijk voor de ingreep

Een zeldzame complicatie na het klieven is een nabloeding. Het is daarom van belang vooraf te melden of er bijzonderheden voorkomen in je familie/jullie families en/of bij je/jullie zelf zoals:
•overmatige littekenvorming
•bloedstollingsproblemen
•geen vitamine K toediening aan de baby tijdens de eerste drie maanden.

Belangrijk na de ingreep

Enkele druppels bloedverlies is geen probleem. Bij meer bloedverlies of bij twijfel over het bloedverlies neem dan altijd contact op met de zorgverlener die heeft gekliefd.

Een andere complicatie kan een infectie zijn. Neem bij twijfel altijd contact op met de behandelaar.
Als je vragen hebt aarzel dan niet om mij te raadplegen.

Begeleiding door een lactatiekundige

Begeleiding door een lactatiekundige is in de meeste gevallen gewenst na het klieven van een tong- en/of lipriem om je te begeleiden in het op de juiste manier leren aanleggen en drinken. Als er na het klieven langer dan verwacht problemen blijven rond aanleg-en drinktechniek kan een aanvullende therapie nodig zijn en ondersteuning bieden zoals osteopathie, cranio-sacraaltherapie, prelogopedie, kinderfysiotherapie of chiropractie. Vraag of de therapeut ervaren is met baby’s en hun drinkvaardigheden en wat de behandeling inhoudt.

Pijnbestrijding voorafgaand aan het klieven

Er zijn verschillende meningen over het wel of niet geven van pijnbestrijding. Overleg dit met de zorgverlener die gaat klieven.

Nazorg na klieven van een tong-en/of lipriem

Direct na het klieven
•Je baby mag na het klieven direct aan de borst drinken
•Het is mogelijk dat je baby na het klieven meteen veel beter drinkt. Dit is niet altijd het geval
•Het kan zijn dat je baby de eerste voedingen wat minder gemakkelijk aan de borst wil drinken of minder drinkt
•Je baby kan de eerste 24 uur na het klieven onrustig of huilerig zijn, geef hem huid-op-huidcontact en houd hem veel bij je
•Vaker aanleggen biedt je baby de mogelijkheid te oefenen met de nieuwe situatie en zo voldoende te drinken
•Als je baby pijn heeft kun je een zetpil kinderparacetamol geven. Voor baby’s geldt een aangepaste dosering. Volg hierin het advies van de arts of apotheek
•Doordat je baby bloeddruppels kan inslikken (dit is niet erg), kan hij vers bloed samen met melk spugen. De volgende dag kan zijn ontlasting donker van kleur zijn
•Het klieven op zich kan geen koorts veroorzaken. Heeft je baby koorts, raadpleeg dan een arts

Nazorg voor het achterblijvende wondje

Het klieven laat een wondje achter dat gaat helen. Daarbij is het ongewenst dat de bewegingsvrijheid tijdens het genezingsproces weer vermindert. Er zijn verschillende gradaties van te korte tongriemen. Wanneer er een ruitvormig wondgebied achterblijft na het klieven is nazorg nodig: het wondje kan opgerekt of gemasseerd worden zoals hieronder beschreven.
Kies de methode waar je de voorkeur aan geeft of wissel af. De nazorg hoort behoedzaam gedaan te worden. Enig ongemak is te verwachten, maar het is niet nodig je baby met een te pijnlijke of vervelende procedure te belasten. Stem de uitvoering af op de eventuele pijn die je baby aangeeft. De tongoefeningen kunnen meermaals per dag gedaan worden, eventueel met koude moedermelk of koud water.


Masseren
•Masseer de eerste vier dagen vóór iedere voeding of na het geven van de eerste borst het wondgebied onder de tong en/of lip met de top van een schone pink met korte nagel zodat de wondjes soepel en los blijven

Tong: Masseer midden op het wondje kleine cirkeltjes gedurende enkele seconden

Lip: Masseer midden op het wondje kleine cirkeltjes gedurende enkele seconden 

Zorg er tijdens de voedingen voor dat de bovenlip naar buiten gekruld is
•Na vier dagen masseer je de wondjes elke tweede voeding, tot het wondje volledig is genezen
•Dit nieuwe weefsel hoort er roze uit te zien
•Dr Kotlow heeft een duidelijke instructiefilm hierover gemaakt

 kijk hier 

Oprekken
•Rek de eerste vier dagen vóór iedere voeding of na het geven van de eerste borst de wondjes onder de tong en/of lip met de toppen van twee schone vingers met korte nagel, zodat de wondjes soepel en los blijven

Tong: zachtjes omhoog tillen met de vingertoppen aan weerszijden van het wondje

Lip: zachtjes omhoog tillen om het wondgebied te rekken gedurende enkele seconden 

Zorg er tijdens de voedingen voor dat de bovenlip naar buiten gekruld is
•Na vier dagen rek je elke tweede voeding de wondjes, tot het wondje volledig is genezen. Dit nieuwe weefsel hoort er roze uit te zien
•Dr Ghaheri heeft een duidelijke instructiefilm gemaakt

Kijk hier 

Algemeen

Tijdens de eerste paar dagen kan het wondgebied door masseren of oprekken wat nabloeden. Dit is geen probleem als het om enkele druppels gaat. Als het bloeden meer dan enkele druppels betreft, stop dan een dag met de nazorg.

Bloedingen kunnen gestopt worden door druk en/of kou door met een gaasje of je vinger druk uit te oefenen op het wondje. Je kunt het wondje koelen met koude moedermelk of koud water. Huilen kan het bloeden verergeren.
De wondjes zien in het begin wit/geel. Dit is normaal en kan ongeveer een tot twee weken duren. Langzaam verandert dit in nieuw roze mondslijmvlies. Een wat oudere baby kan gedurende een week meer speekselvloed hebben.


Zorgvuldig aanleggen van je baby blijft belangrijk:
•Breng je baby met zijn neus bij de tepel en strijk met je tepel over het bovenlipje•Wacht tot een grote hap en zorg dat hij omhoog hapt
•Breng dan je baby naar de borst met lichte druk op het midden van de rug
•Laat je baby tijdens het aanhappen vooral goed zijn kin uitstrekken naar de borst

•Tijdens het aanhappen kan het helpen om de borst te vormen met je hand. Behalve aanlegtechnieken kan het ook gunstig zijn om je baby op een meer instinctieve manier zelf te laten aanhappen waarbij je in half liggende houding bent en je baby op je buik ligt, dit heet ‘Biological Nurturing’. Meer informatie over het zogenaamde ‘Biological Nurturing’ is te vinden op internet.


Tongoefeningen


Na het klieven van een tongriem is het niet vanzelfsprekend dat je baby de nieuwe bewegingsvrijheid meteen gaat ontdekken en gebruiken. Daarvoor is verandering van de ingeprente gewoonte nodig wat soms een heel leerproces kan zijn. Ook de spieren rond de mond en kaken kunnen verkrampt zijn en minder soepel bewegen. Daarom zijn tongoefeningen aan te raden, vooral wanneer de baby weinig aan de borst oefent of in zijn oude drinkpatroon blijft verdergaan.

Doe de tongoefeningen twee keer per dag, niet alle onderdelen van de oefeningen hoeven iedere keer, ze kunnen ook verspreid worden over meerdere keren. Het is een optie om de oefeningen door de partner te laten doen.
Wanneer na de ingreep direct blijvende verbetering wordt gezien bij het drinken aan de borst zijn tongoefeningen niet nodig, omdat je baby dan door het drinken al voldoende oefening krijgt.

Voorbeeldoefeningen

Spierontspanningsoefeningen
•Masseer met de vingertoppen baby’s wangen met langzaam ronddraaiende bewegingen
•Daarna wrijf je met je vinger rondom het mondje en masseer je de lippen, hierdoor ontspannen de spieren van de mond en kaken


‘Touwtrekken’ met je duim
•Laat je baby op zijn zij liggen met zijn rug hol gestrekt en zijn hoofdje wat achterover
•Laat je baby op je duim zuigen (nagel op tong) en laat je duim, terwijl je baby zuigt, wat dieper in het mondje komen tot die ongeveer 4 cm in het mondje zit
•Trek, wanneer je baby krachtig zuigt, zachtjes je duim enkele millimeters terug om je baby aan te moedigen om krachtig te blijven vasthouden met zijn tong


Tongbewegingen
•Raak met je vinger (eventueel met melk) de onder-of bovenlip en/of het tandvlees aan om de tong naar buiten te‘lokken’
•Beweeg je vinger heen en weer over het tandvlees om de tong tot zijdelings bewegen te prikkelen

Spiegelen
•Houd je baby op een afstand van 20-30 cm voor je gezicht, maak oogcontact, steek zelf je tong uit en maak er een geluid bij zoals “aaaaahhhh”
•Een baby gaat dat imiteren en de tong net zo gebruiken, mettertijd zelfs bij het horen van dat geluid


Tongwandelen
•Laat je baby op een vinger zuigen (nagel op tong)
•Draai je vinger om (nagel richting gehemelte)
•‘Wandel’ met druk op de tong de vinger naar buiten
•De tong wordt hierdoor geprikkeld tot bewegen en cuppen

Mondspelletje
•Van bovenstaande oefeningen kun je een spelletje maken
•Op internet is een instructiefilmpje

kijk hier

Vragen of onzekerheden? Neem dan gerust contact met me op.